Marmur Lasa

W przeszłości marmur z Val Venosta Nördersberg nazywany był marmurem tyrolskim lub marmurem z Val Venosta, zanim w połowie XIX wieku utrwaliła się nazwa marmur z Lasa. Obecnie złoża marmuru w Val Venosta są wydobywane przez dwie firmy pod dwiema różnymi nazwami handlowymi: Lasa marmur na terenie gminy Lasa przez cały rok w kamieniołomie Weißwasser na wysokości około 1600 m n.p.m. i Covelano marmur na terenie gminy Silandro w miesiącach letnich w kamieniołomie Mitterwand na wysokości około 2200 m n.p.m.

Historia wydobycia marmuru w Val Venosta

Kamień szlachetny jest systematycznie wydobywany w dolinie Val Venosta od połowy XIX wieku. W 1848 r. bawarski przedsiębiorca Bernhard Schweizer nabył prawa do wydobycia w Covelano i Lasa, zaopatrując w szczególności kamieniarzy, którzy byli w służbie Ludwika I Bawarskiego. Niecałe 20 lat później Carl Cadipietra, rzeźbiarz z Bremy, i jego syn Johannes założyli Lasa Marble Works, pierwszą centralną firmę wydobywającą marmur.

Szkoła zawodowa obróbki kamienia w Lasa również pochodzi od Johannnesa Cadipietra. W 1883 r. kamieniarz Josef Lechner wydzierżawił od gminy Lasa m.in. kamieniołom białej wody. Wędrowcy mogą dowiedzieć się wiele o historii białego marmuru na dwóch szlakach tematycznych Vinschgau: Lasa Marble Trail i Covelano Marble Trail.

Białe złoto

Biały marmur z Val Venosta charakteryzuje się twardością, mrozoodpornością i wyjątkowym połyskiem. Był on już wcześnie doceniany za swoje piękno i odporność - o czym świadczą prehistoryczne menhiry i rzymskie kamienie milowe na Via Claudia Augusta. Na początku XVI wieku w Val Venosta rozwinęła się kwitnąca sztuka rzeźbienia w kamieniu: świadczą o tym na przykład artystycznie zaprojektowane kolumny w arkadzie zamku Churburg.

Cenny biały marmur stał się znany na całym świecie i popularny wśród architektów i rzeźbiarzy dzięki systematycznemu wydobyciu w XIX wieku. Słynnymi przykładami z końca XIX wieku są fontanna Pallas Athena przed Parlamentem w Wiedniu i pomnik Heinricha Heinego w Nowym Jorku. Również w późniejszym okresie marmur z doliny Vinschgau był wykorzystywany w wielu budynkach - od ratusza Memphis w USA po salę koncertową w Bolzano i meczet w Abu Dhabi.

Od Nowego Jorku po Wiedeń

Marmur z Val Venosta niezmiennie cieszy się uznaniem architektów i artystów, którzy stawiają materiałowi najwyższe wymagania w zakresie koloru, połysku i twardości. W 2016 roku w Nowym Jorku zainaugurowano Oculus, zaprojektowany przez gwiazdę architektury Santiago Calatravę, jednocześnie główny hol i centrum handlowe nowego dworca kolejowego przy Ground Zero. Do Nowego Jorku dostarczono 40 000 metrów kwadratowych Lasa Bianco Nuvolato na płytki podłogowe i ścienne, stopnie schodów i poręcze. Nagrobek w kształcie fortepianu koncertowego na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu, który zawiera urnę z prochami Udo Jürgena, został wykonany z marmuru Covelano odmiany Vena Oro.